Mehmed Vehbi

Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükumetinin Üçüncü Şer'iye ve Evkaf Vekili (Bakanı). 1861 yılında Konya'nın Hadim kazasının (ilçesinin) Kongul köyünde doğdu. 1949 yılında Konya'da öldü. Konyalı Vehbi Efendi ismiyle meşhur olup, ilk tahsilini köyünde yaptı. Daha sonra Tokmakzade Mehmed Efendi ve Hafız Ahmed Efendiden sarf, nahiv; Konya Şirvaniye Medresesinde Kadınhanlı Hacı Hüseyin Efendiden, Molla Cami denilen Arapça gramer kitabını okudu. Tavaslı Osman Efendiden fıkıh ve fıkıh usulü derslerini aldıktan sonra ders okutmaya ve icazet vermeye başladı. 1899 yılında Mahmudiye Medresesi müderrisi, 1901 yılında Konya Hukuk Mahkemesi üyesi oldu. 1907-1908 yılında, İstanbul'da açılan Mekteb-i Hukuk (Hukuk Fakültesi) öğretim üyesi oldu.

1908 yılında İkinci Meşrutiyetin ilanından sonra, Konya Mebusu olarak İstanbul Mebusan Meclisine katıldı. Bir ara Konya Vali Vekilliğine getirildi. Altı ay kadar bu vazifede bulundu. 1919 yılında tekrar İstanbul Mebusan Meclisine Konya Mebusu olarak seçildi. 16 Mart 1919'da İstanbul'un İngilizler tarafından işgali üzerine meclis tarafından bazı milletvekilleriyle Mehmed Vehbi de Ankara'ya gönderildi. Siyasi hayattan çekilinceye kadar Atatürk'ün yanında kalıp, onun düşüncelerini bütünüyle destekledi. Ankara'da bulunduğu bu sıralarda Çumra'da çıkan isyanı bastırmak üzere Rafet Paşa ile birlikte Konya'ya gitti.

Mehmed Vehbi, 23 Nisan 1920 yılında Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisine Konya Mebusu olarak katıldı ve bir müddet de meclis Başkan Vekili olarak bulundu. Daha sonra askere erzak toplamak için Konya'da kaldığı sırada, Atatürk'ün bir telgraf göndererek çağırması üzerine Ankara'ya döndü. Fevzi Paşa kabinesindeki Şer'iye ve Evkaf Vekilliğinden çekilen Eskişehir Mebusu Abdullah Azmi Efendinin yerine tayin edildi. Bu görevde iken 1922 yılının Kasım ayında Osmanlı Padişahı Vahideddin Hanın hal edilmesine dair verdiği fetvası, mecliste ittifakla kabul edildi. Daha sonra Şer'iyye Vekilliğinden ayrılıp, Şemseddin Günaltay'ın tavsiyelerine uyarak Hülasatü'l Beyan fi Tefsiri'l Kur'an adlı eserini yazdı. 1949 yılında 87 yaşındayken Konya'da öldü. Cenazesi Musalla Kabristanına defnedildi.

Eserlerinin en tanınanı Hülasatü'l-Beyan fi Tefsir-il-Kur'an'dır. Bundan başka; Akaid-i Hayriyye, Ahkam-ı Kur'aniyye ve Sahih-i Buhari muhtasarının tercümesi ve Siyasi Hatıraları vardır.


03 Mayıs 2014, 11:29
763 kez okundu

Mehmed Vehbi Benzer Başlıklar

nedir-tr nedir sitesinde günlük ve güncel kelimelerin açıklamaları ve anlamı Nedir olarak bulunuyor. ayrıca tüm kelimelerin anlamlamına bakmak için sözlük sayfamızdan bakabilirsiniz

Rulet | Rulman | Rumeli Hisarı | Rus-japon Savaşı | Russel, Bertrand Arthur Willam |