Deniz Ulaşımı

Alm. Seeverkehr (m), Fr. Trafic (m) maritime, İng. Navigation. Denizyolu ve vasıtaları ile sağlanan ulaşım. Denizlerle uzak yakın irtibatı olan devletlerin kurulup büyümeye başladığından beri, denizlerde hakimiyet ve deniz ticaretinde üstünlük kurma çalışmaları, o devletlerin yaşamalarının devamı için ana mesele olmuştur. Milattan önce ve sonra o günün büyük devletlerinden pekçoğu deniz hakimiyeti için mücadele etmişler, çeşitli devirlerde kuvvetlerine göre hakimiyeti uzun veya kısa zaman devam ettirmişlerdir. Fenikeliler, Kartacalılar, Romalılar, Mısırlılar gibi.

Selçuklu Devletinin Anadolu sahillerine hakimiyetiyle ilk Türk tersane ve donanması kuruldu. Çaka Beyle başlayan, Turgut Reis ve Barbaros Hayreddin'le varılan Akdeniz hakimiyeti, uzun seneler devam etmiştir. Deniz ulaşımını karayollarındaki hakimiyet, denetim ve emniyetle koruyan Türkler, dünya ticaret yollarını asırlarca ellerinde tutarak Akdeniz, Kızıldeniz ve Hint Okyanusunu birleştiren ticaretin hakimi olmuşlardır. Deniz hakimiyeti yanında hakim olunan yerlerde ticarete de gereken değer verilmiştir. Deniz ticareti ile uğraşanlara "gemi esnafı" denirdi. Gemiciler Loncasında gemi esnafından meydana gelen ve geçimlerini denizlerden sağlayan insanlar yer alırdı.

On dokuzuncu yüzyıl ortalarında başlayan deniz ticaretinin gelişmesiyle Bahriye Nezaretinden ayrılıp 1843 yılında Fevaid-i Osmaniye adı altında yolucu ve yük taşıyan Denizcilik Kuruluşu tüzel kişiliği oluşturulmuştur.

1857 yılında Şirket-i Hayriye adı altında Osmanlıların ilk yüz hisseli anonim şirketi kurulmuştur. Bu kuruluşlardan Şirket-i Hayriye Boğaçiçi'nde yolcu taşıma hizmetleri gösterirken Fevaid-i Osmaniye Marmara'da faaliyet göstermiştir. Daha sonra Fevaid-i Osmaniye Akdeniz ve Karadeniz'de vapur işletmeye başlamıştır. Bu şirket 1870'te İdare-i Aziziye ve 1878'de İdari Mahsusa adlarını alarak 1910 yılına kadar sürdürmüştür.

1910 yılında kurulan Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi, Cumhuriyetin ilan edildiği döneme kadar görevini sürdürmüş, 1925 yılında Seyr-i Sefain Müdüriyet-i Umumiyesi adını almıştır. Bu tarihe kadar Türk limanları arasında yolcu ve yük nakliyatı yapabilen yabancı gemilerin Türk sularında çalışmaları 1 Temmuz 1926'da yürürlüğe giren Kabotaj Kanunu ile son bulmuştur. Bu tarih aynı zamanda deniz ulaşımının Türk gemilerinin eline geçmesi tarihi sayılmaktadır. 1944'te Devlet Deniz Yolları ve Limanları İşletme Umum Müdürlüğü kurulmuştur. Bu arada kıyı güvenliğini sağlayan şirket satın alınmış, 94 yıllık mazisi bulunan Şirket-i Hayriye de 1945'te Umum Müdürlüğe katılmıştır.

Denizcilik Bankası: Denizcilik Bankası TAO 10 Ağustos 1951 tarihinde yürürlüğe giren 5842 sayılı Denizcilik Bankası TAO Kanunu ile özel hukuk hükümlerine tabi bir anonim ortaklık kurulmuştur. Denizcilik Bankası Kuruluş Kanunu hükümlerine göre, "Türk sularında ve yabancı denizlerde ulaştırma işlerini ve bu işlerle ilgili her türlü teşebbüslerde bu kanunda gösterilen diğer hizmetleri yapmak ve bu kanunla hususi hukuk hükümlerine göre idare edilmek üzere" görevli ve yetkili kılınmıştır.

Bankanın görevleri şunlardır: Liman hizmetleri, karasularımızda can ve mal emniyeti hizmetleri, denizde gemi kurtarma hizmetleri, şehir hatları hizmetleri. Bu hizmetler bankaya görev olarak verilmiş olup, tekel hizmeti olarak yerine getirilmektedir.

1984 yılında Türkiye Denizcilik İşletmeleri ünvanı Alan kuruluşun görevleri şunlardır:Liman hizmetleri, karasularımızda can ve mal emniyeti hizmetleri, denizde gemi kurtarma hizmetleri, şehir hatları hizmetleridir.

Deniz Yolları İşletmeleri, Filo

Mevcudu Gemiler

(1993)

Yolcu gemisi4 adet

Feribot9 adet

Toplam13 adet

Filo Kapasitesi

Tonaj545.600 ton

Yolcu10.147 adet

Vasıta974 adet

Denizyolları işletmesi, Türkiye kıyılarında düzenli posta seferleri yaparak yolcu taşımakla görevli ve Türk ve yabancı sularda her türlü yolcu, yük ve araç nakliyatı yapmaya yetkilidir.

Şehir Hatları İşletmesi

Yolcu vapurları66 adet

Araba vapuru25 adet

Hizmet araçları 9 adet

Yakıt tankeri2 adet

Toplam102 adet

Filo Kapasitesi

Yolcu Vapurları

Tonaj28.932 gros-ton

Yolcu75.010 yaz

64.400 kış

Araba Vapurları

Tonaj28.867 gros-ton

Yolcu21.439 yaz

14.523 kış

Hatlar

A. Boğaz hattı:27 iskelesi mevcuttur.

B. Marmara hattı:Toplam 17 uğrak yeri vardır.

C. Haliç hattı: 8 İskelesi vardır.

D. İzmit hattı:Toplam 7 iskelesi vardır.

E. Araba vapur hattı:Toplam 15 iskelesi vardır.

Küçükçekmece-Trakya arasındaki hattın doğusunda kalan Marmara Bölgesi ile Karadeniz Boğazı ve Haliç'te 18 rüsum tonilatodan yukarı makinalı ve motorlu araçlarla yolcu nakli ve araba vapurları ile yük ve araç nakli işlerini şehir hatları işletmesi yapmakla görevlidir.

D. Demir Yolları İzmir (Körfez) İşletmesi:

Filo, 8 adet yolcu vapurundan meydana gelmiş olup, filo kapasitesi 8.068 yaz, 6.911 kış yolcudan ibarettir. Hattın toplam 6 iskelesi vardır.

D. Demir Yolları Van Gölü İşletmesi:

Filo mevcudu gemi sayısı 7 olup, bunların 4'ü tren ferisi, 2'si römork, 1'i de yük gemisidir.

Filo kapasitesi 960 adet yolcu ve 1800 ton yük feribot (11-15 yük vagonu veya 7 yolcu vagonu)

Liman İşletmeciliği Sektörü:

İşletilmekte Olan Limanlar

Limanlar Rıhtım Açık Kapalı Kapasite

Boyu(m) Saha(m2) Saha(m2) (ton)

________________________________________

İstanbul2.016269.571....89.9031.800.000

Tekirdağ.4188.476(-)365.000

İzmir2.746149.389...30.6061.500.000

Kuşadası.239(-)(-)300.000

Antalya1.880426.532...3.007730.000

Trabzon.714130.981....6.046700.000

Hopa.93528.960.3.000500.000

Giresun.64862.2902.325330.000

Ordu.1656.089(-)220.000

Kıyı Emniyet İşletmesi

Kapasitesi

Fenerler354 adet

Radyofor istasyon3 adet

Sis düdüğü15 adet

Sis çanı4 adet

Işıklı şamandıra31 adet

Işıksız şamandıra20 adet

Racon2 adet

Cankurtaran istasyonu7 adet

Cankurtarma deniz mot.25 adet

Cankurtarma deniz aracı10 adet

Kıyı Emniyet İşletmesi Türkiye kıyılarında kurulmuş bulunan ve ileride kurulacak olan fenerleri, radyoforları, deniz işaretlerini, sis düdüklerini ve cankurtaran istasyonlarını tekel olarak işletmekle görevlidir.

Bu işletme, faaliyetinden faydalanan her türlü yerli ve yabancı bütün gemilerden milletlerarası kurallara göre gelir sağlamakta olup, ülke döviz kazancına katkıda bulunmaktadır.

Gemi Kurtarma İşletmesi

Filo mevcudu gemiler

Kurtarma gemisi 2 adet

Yangın gemisi1 adet

Dalgıç romorkörü1 adet

Gemi Kurtarma İşletmesi, Karadeniz'de Şile Feneri ile Karaburun Feneri arasındaki Türk karasuları ile Ege Denizinde Bozcaada ve İmroz Adası sahilleri de dahil olmak üzere Bababurnu ile Saroz Körfezinde Kilimli mevkii arasındaki Türk karasularında ve bu iki hudud arasında kalan Karadeniz ve Çanakkale Boğazları ile Marmara Denizi (İstanbul Boğazı dahil) ve Akdeniz'de kazaya uğrayan savaş gemileri hariç 300 rüsum tonilatodan yukarı gemilerin ve yüklerinin kurtarma ve yardım işlerini tekel olarak yapmakla görevlidir.

Türkiye Gemi Sanayi A.Ş.:

1984 yılı sonunda uzmanlık alanlarına göre yeniden reorganize edilen faaliyetleri içinde tersanelerin çalışmaları Türkiye Gemi Sanayi A.Ş. GenelMüdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir.

Tersaneler:

1. Haliç Tersanesi (tersane alanı: 75.000 m2)

2. Camialtı Tersanesi (tersane alanı: 72.000 m2)

3. İstinye Tersanesi (tersane alanı: 26.214 m2)

4. Alaybey Tersanesi (halihazır: 70.000 m2, genişletildikten sonra: 80.000 m2)

5. Pendik Tersanesi (tersane alanı: 953.000 m2)


02 Mayıs 2014, 20:51
1347 kez okundu

Deniz Ulaşımı Benzer Başlıklar

nedir-tr nedir sitesinde günlük ve güncel kelimelerin açıklamaları ve anlamı Nedir olarak bulunuyor. ayrıca tüm kelimelerin anlamlamına bakmak için sözlük sayfamızdan bakabilirsiniz

Otoklav | Otomasyon | Otomat | Otomat Çeliği | Otomatik Kontrol |